Niedawno trafiłem na fragment książki, który mocno mnie zastanowił. Autor napisał, że spektrum ludzkich emocji jest wyjątkowo intensywne i różnorodne — od głębokiego bólu, złości, strachu i smutku, aż po wielką radość, miłość i wzruszenie. Każda z tych emocji w inny sposób odciska się na naszym ciele.
Jedna powoduje napięcie w karku i ramionach. Druga ściska brzuch. Trzecia blokuje oddech w piersiach. Czwarta zaciska szczękę. Emocje naprawdę mają konkretny, fizyczny wpływ na tkanki.
Co mówi nauka — badanie Nummenmaa
W 2014 roku zespół Lauri Nummenmaa z Uniwersytetu Aalto opublikował przełomowe badanie „Bodily Maps of Emotions". Naukowcy poprosili setki uczestników o wskazanie obszarów ciała, w których odczuwają wzmożenie lub stłumienie aktywności podczas różnych stanów emocjonalnych. Wyniki były zaskakująco spójne — niezależnie od kultury i języka, ludzie wskazywali bardzo podobne wzorce.
Złość rozgrzewała górną część ciała i pięści. Strach koncentrował się w klatce piersiowej. Smutek tłumił aktywność w kończynach i wokół twarzy. Miłość rozjaśniała głowę, klatkę piersiową i brzuch. Te mapy okazały się uniwersalne — co sugeruje, że związek emocji z konkretnymi obszarami ciała jest głęboko zakorzeniony w ludzkiej biologii.
Tradycyjne medycyny wiedziały o tym od tysięcy lat
Od tysięcy lat tę zależność opisują tradycyjne systemy medyczne. W medycynie chińskiej od dawna wskazuje się, że gniew wpływa na wątrobę, smutek na płuca, a lęk osłabia nerki. Każda emocja ma swój narząd docelowy, a długotrwałe nierównowagi emocjonalne prowadzą do osłabienia odpowiadającej im tkanki.
Podobnie w ajurwedzie — różne emocje zaburzają równowagę trzech dosza (vata, pitta, kapha) i zostawiają ślad w konkretnych tkankach i narządach. Współczesna nauka coraz częściej potwierdza tę intuicję starożytnych systemów leczniczych.
Co to oznacza dla terapii
W gabinecie codziennie obserwuję, że ciało pamięta to, czego umysł czasem już nie chce wspominać. Pacjent przychodzi z bólem barków po latach pracy w stresie. Z napięciem w przeponie, które rozpoczęło się po stracie bliskiej osoby. Ze sztywnością karku, która pojawia się zawsze, gdy musi konfrontować się z trudną decyzją.
W mikrokinezyterapii i osteopatii integracyjnej nie traktujemy ciała w oderwaniu od emocji. Pracujemy z tkankami, które przechowały ślady przeżyć — i czasem rozluźnienie napięcia w jednym miejscu uwalnia emocjonalny ładunek, który wcześniej był niedostępny.
Zdrowienie jest pełniejsze, gdy ciało i emocje zaczynają ze sobą lepiej współgrać. Nie chodzi o „leczenie psychiki przez ciało" ani o „rozdzielanie umysłu od materii" — chodzi o uznanie, że są one tym samym procesem życiowym, oglądanym z różnych stron.
Źródło: Nummenmaa L., Glerean E., Hari R., Hietanen J. K. „Bodily maps of emotions". Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(2), 646-651 (2014).